Vallen in de winter: waarom het risico voor ouderen toeneemt (en wat u zelf kunt doen)

Nu de dagen korter worden en de eerste gladde ochtenden zich aandienen, is dit een goed moment om stil te staan bij een onderwerp dat veel senioren en hun familie liever wegwuiven: het risico op vallen. Dat risico is namelijk niet het hele jaar even groot. Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek laten zien dat er in de winter aantoonbaar meer dodelijke valongevallen gebeuren dan in de zomer. In dit artikel leest u waarom dat zo is, wat de cijfers precies zeggen, en welke praktische stappen u zelf kunt zetten om het risico te verkleinen. ## Waarom het risico in de winter toeneemt Gladde stoepen en bevroren opritten zijn een voor de hand liggende verklaring, maar ze zijn niet de hele reden. Ook binnenshuis verandert er iets in de winter: de dagen zijn korter en donkerder, waardoor drempels, losse kleden en obstakels minder goed zichtbaar zijn. Veel mensen komen bovendien minder buiten en bewegen daardoor minder, wat op de langere termijn spierkracht en balans kan aantasten. Tot slot zorgt kou ervoor dat spieren en gewrichten stijver aanvoelen, wat de reactiesnelheid bij een misstap kan vertragen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek bevestigt dit seizoenspatroon met cijfers: in de afgelopen vijf jaar vond gemiddeld 28,2% van de dodelijke valongevallen bij mannen en 27,0% bij vrouwen plaats in de wintermaanden, tegenover respectievelijk 22,3% en 23,2% in de zomer. Het verschil is het grootst bij 90-plussers. ## Hoe groot is het risico eigenlijk? De cijfers over vallen bij ouderen zijn, hoe voorzichtig we er ook over spreken, aanzienlijk. Volgens VeiligheidNL werden in 2024 ongeveer 119.000 65-plussers na een val behandeld op de spoedeisende hulp — gemiddeld eens in de vier minuten. Bijna 38.600 van hen moesten na dat bezoek in het ziekenhuis worden opgenomen. Bijna de helft van alle valongevallen (46%) gebeurt in en om het eigen huis: op de trap, in de tuin, bij het opstaan uit bed of bij het instappen van de douche. Het CBS meldt daarnaast dat het aantal mensen dat overlijdt na een val al vijftien jaar op rij stijgt, ook wanneer er wordt gecorrigeerd voor de vergrijzing. In 2025 ging het voorlopig om 7.810 mensen die overleden na een accidentele val, waarvan ruim driekwart 80 jaar of ouder was. Deze cijfers zijn geen reden tot ongerustheid, maar wel een goede aanleiding om na te denken over wat u, of uw naaste, zelf kunt doen om voorbereid te zijn. ## Wat u zelf kunt doen Een val volledig voorkomen is niet altijd mogelijk, maar het risico verkleinen en de gevolgen beperken wel. Een paar praktische tips voor de wintermaanden: - **Verlicht looppaden goed**, binnen en buiten. Zet 's avonds op tijd het licht aan bij de voordeur, op de trap en op het pad naar de brievenbus. - **Draag schoeisel met goed grip**, ook binnenshuis. Sloffen met een gladde zool zijn in de winter, wanneer vloeren vaker vochtig zijn, een onderschat risico. - **Strooi bij gladheid op tijd** het eigen pad of de oprit, en vraag zo nodig een buurtgenoot of mantelzorger om hulp daarbij. - **Blijf in beweging**, ook als het buiten kouder is. Een korte wandeling of lichte oefeningen houden spierkracht en balans op peil. - **Ruim losse kleedjes, snoeren en obstakels op** in de veelgebruikte looproutes door huis. ## Extra bescherming met automatische valdetectie Hoe goed u ook voorbereid bent, een val kan niemand volledig uitsluiten. Daarom is het prettig om te weten dat hulp binnen bereik is, ook op het moment dat u die zelf niet meer kunt inschakelen. Zowel de SOS-Knop 4G als het SOS-Horloge 4G van SOS-Knop.nl zijn uitgerust met automatische valdetectie: het apparaat herkent een val en slaat zelf alarm, ook als u na de val niet meer in staat bent om op de knop te drukken. Zodra het alarm wordt geactiveerd, start het Life-Saver Protocol: het apparaat verstuurt via 4G automatisch uw GPS-locatie en zet een spraakverbinding op, zodat hulp u snel kan vinden. Bij **Compleet Veilig** wordt dat alarm 24/7 opgevolgd door de gecertificeerde alarmcentrale van Archer Security; bij **Los Apparaat** komt het bij uw eigen, vooraf ingestelde contactpersonen terecht. Een vergissing, zoals een onbedoelde stoot tegen het apparaat, kunt u altijd zelf tijdig annuleren — dan volgt er geen fysieke opvolging. Belangrijk om te onthouden: het apparaat moet minimaal eenmaal per kalendermaand handmatig worden getest met een testalarm, zodat u en uw omgeving zeker weten dat alles goed werkt wanneer het nodig is. Wilt u weten welk toestel het beste bij uw situatie past, of heeft u vragen over de mogelijkheden voor de wintermaanden? Bekijk de productpagina's van de SOS-Knop 4G en het SOS-Horloge 4G, of neem contact op via het contactformulier op sos-knop.nl. **Let op:** dit artikel is algemene, publiek beschikbare informatie ter oriëntatie. Bij een daadwerkelijk noodgeval belt u altijd direct 112. Bronnen: - [CBS – Meer dodelijke valongelukken, gemiddeld ruim 21 per dag](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/meer-dodelijke-valongelukken-gemiddeld-ruim-21-per-dag) - [VeiligheidNL – Infographic Valongevallen 65-plussers 2024](https://www.veiligheid.nl/sites/default/files/2025-09/Infographic%20Valongevallen%202024.pdf)